Herbata czarna - właściwości, pochodzenie, działanie - wszystko o herbacie czarnej

Published In: Rodzaje herbat Created Date: 2019-06-05

Popijając aromatyczny napar, raczej nie zastanawiamy się, jaki wpływ wywiera na nas czarna herbata. Warto jednak wiedzieć, że popularny na całym świecie bursztynowy napój nie jest obojętny dla organizmu. Czy to oznacza, że herbata czarna szkodzi? A może jest lecznicza? W tym artykule wyjaśniamy:

Przygotowaliśmy także garść mało znanych ciekawostek o czarnej herbacie.

Co to jest herbata?

Napój określany mianem herbaty uzyskuje się poprzez zaparzanie liści, pąków i łodyżek krzewów z rodzaju Camellia. Ogólnie rzecz ujmując, herbata jest naparem z kamelii chińskiej.

Pochodzenie herbaty

Kolebką herbaty są Chiny, ponieważ właśnie tam kultura spożywania ożywczego napoju jest najbogatsza i została najwcześniej udokumentowana. Biolodzy podejrzewają jednak, że pierwotne środowisko naturalnego występowania kamelii znajdowało się w niegdysiejszej Birmie, a obecnej Mjanmie.

Wytwarzanie czarnej herbaty

Zebrany na plantacjach cenny surowiec musi najpierw przejść proces naturalnego lub mechanicznie przyśpieszonego więdnięcia i podsuszania. Następnie ma miejsce rozgniatanie oraz skręcanie roślin, po czym przychodzi czas na fermentację (utlenianie) i finalne suszenie.

Klasyfikacja herbat czarnych

Najwyższej jakości produkty składają się z całych listków z górnej części krzewu herbacianego. Podczas obróbki liście czarnej herbaty mogą zostać mechanicznie połamane. Nie wpływa to znacząco na aromat ani właściwości otrzymywanego naparu. Tanie herbaty czarne ekspresowe to zwykle zapakowany w torebki miał, czyli odpady powstałe podczas wytwarzania herbat liściastych.

Oznaczenia herbat czarnych

Z klasyfikacją herbat związany jest system oznaczania gotowych produktów. Podajemy wyjaśnienia najważniejszych symboli:

  • Tip (T) – nierozwinięte pączki
  • Flowery (F) – pączek wraz z dwoma najbliższymi listkami
  • Orange (O) – długie, delikatne liście
  • Pekoe (P) – krótkie, grubsze liście
  • Souchong (S) – duże, grube, zwinięte liście
  • Broken (B) – liście łamane
  • Fannings (F) – odsiew w postaci miału i pyłu

Jakie gatunki herbaty czarnej są najlepsze?

  • Chińskie, na przykład Keemun lub Dian Hong z prowincji Yunnan,
  • Indyjskie, a wśród nich Darjeeling i Assam,
  • Nepalskie herbaty czarne podobne w smaku do indyjskich,
  • Cejlońskie (ze Sri Lanki) o dobrym stosunku jakości do ceny,
  • Tajwańskie - Hong Yu, Assamica, Shan Cha (dzika herbata) i inne,
  • Kenijskie odmiany purpurowe,
  • Wyjątkowo mocne herbaty czarne tureckie,
  • Ciekawe w smaku herbaty japońskie.

Najwięksi producenci herbaty czarnej

W produkcji czarnej herbaty przodują Indie, Kenia, Sri Lanka oraz Turcja. Nasz kraj importuje głównie nieutlenione części krzewów herbacianych, które poddaje się dalszej obróbce w polskich przetwórniach, pakuje i dostarcza do hurtowni lub eksportuje.

Prawidłowe parzenie czarnej herbaty

Najczęstszym błędem, jaki popełniamy podczas przygotowywania naparu jest zbyt niska temperatura wody. Liście czarnej herbaty należy zalewać wrzącą wodą o temperaturze bliskiej 100°C. Tylko wtedy wydobędziemy z nich pełnię smaku i aromatu.

Czarna herbata pobudza czy odpręża?

Zalecany czas parzenia wynosi 2-3 minuty. Tak przygotowany napój dodaje energii i niweluje skutki zmęczenia. Wystarczy jednak wydłużyć parzenie czarnej herbaty do 5 minut, a jej działanie zmieni się na odprężające i uspokajające.

W czym parzyć herbatę?

Herbatę czarną można parzyć w specjalnych czajniczkach, dzbankach bądź gaiwanach. Dopuszczalne jest przygotowywanie pojedynczej porcji napoju bezpośrednio w filiżance, ale wtedy warto użyć zaparzacza lub jednorazowego filtru, by móc w porę wyciągnąć liście z naparu.

Przechowywanie herbaty

Odpowiednio przechowywana czarna herbata wysokiej jakości w zasadzie nie ma określonego terminu przydatności do spożycia. Wyjątkiem od tej reguły jest między innymi świeży susz Darjeeling first flush.

Najlepiej trzymać herbatę w szczelnie zamkniętych, nieprzezroczystych pojemnikach. W ten sposób produkt nie przesiąknie obcymi zapachami, a także nie straci na swoim aromacie i nie spleśnieje.

Leżakowanie herbaty czarnej

Niektóre herbaty wymagają dłuższego leżakowania, by rozwinąć pełen wachlarz walorów. W Tajwanie można kupić kilkudziesięcioletnie herbaty czarne o niezwykłym smaku.

Wartości odżywcze, czyli co zawiera herbata czarna

Gorzka herbata czarna jest praktycznie bezkaloryczna. Szacuje się, że 100 g naparu posiada wartość energetyczną równą 1 kcal. Ten popularny napój nie ma w swoim składzie tłuszczów, cukrów, ani błonnika. W czarnej herbacie znajdziemy za to sód, potas, wapń, magnez oraz śladowe ilości białka. Skład herbaty czarnej zależy od gatunku i sposobu przyrządzenia napoju.

Właściwości herbaty czarnej

Czarna herbata – działanie na układ nerwowy

Dzięki zawartości teiny, teobrominy i teofiliny napar z herbaty wspaniale rozjaśnia umysł, poprawia nastrój i pomaga się skoncentrować.

Jeśli nie jesteśmy nadwrażliwi na te naturalne substancje i delektujemy się herbatą w rozsądnych ilościach (do czterech filiżanek dziennie), to nie musimy martwić się o przedawkowanie.

Czy czarna herbata jest zdrowa?

Czarna herbata zawiera teaflawiny - dobroczynne związki organiczne, które działają antyoksydacyjnie. Te silne przeciwutleniacze neutralizują groźne wolne rodniki oraz szkodliwe jony metali, a tym samym:

  • Opóźniają proces starzenia,
  • Odtruwają organizm z toksyn,
  • Pomagają obniżyć poziom złego cholesterolu (LDL), a więc zapobiegają miażdżycy i zmniejszają ryzyko zawału serca,
  • Pozytywnie wpływają na krążenie oraz obniżają ciśnienie tętnicze,
  • Wzmacniają błony komórkowe erytrocytów i naczynia krwionośne,
  • Regulują stężenie glukozy we krwi,
  • Chronią nasze oczy przed jaskrą,
  • W dużej mierze niwelują skutki biernego palenia,
  • Zapobiegają uszkodzeniom DNA w komórkach,
  • Wykazują działanie antynowotworowe.

Gorzka herbata na żołądek?

Dzięki garbnikom herbata czarna pobudza wydzielanie enzymów trawiennych, hamuje rozwój chorobotwórczych bakterii w przewodzie pokarmowym, działa ściągająco i przeciwzapalnie. Są to niewątpliwie zalety czarnej herbaty, jednak osoby z wyjątkowo wrażliwym żołądkiem mogą nie tolerować mocnego naparu.

Herbata czarna a zęby

Jony fluorkowe występujące w herbacie wzmacniają szkliwo zębów, a przez to nie dopuszczają do rozwoju próchnicy. Z kolei tanie herbaty czarne ekspresowe mogą zawierać zbyt dużą ilość fluoru, który w nadmiarze wykazuje działanie toksyczne. Lepiej więc wybierać produkty wysokiej jakości.

Jak widać, picie czarnej herbaty przynosi wiele korzyści zdrowotnych. Pamiętajmy jednak, że ten napój nie stanowi cudownego remedium na poważne choroby więc nie może zastąpić leczenia farmakologicznego.

Czarna herbata – nie dla każdego

Czarnej herbaty nie powinny pić małe dzieci, osoby schorowane, bardzo osłabione lub nadwrażliwe na teinę. Cierpiący na niedokrwistość (anemię) powinni unikać popijania posiłków herbatą, ponieważ obecne w niej taniny utrudniają przyswajanie żelaza z pożywienia.

Jakie są inne wady herbaty? Cóż, nie od dzisiaj wiadomo, że czarna herbata przebarwia szkliwo zębów. Rada na to jest prosta – częściej używać pasty i szczoteczki!

Bez wątpienia picie mocnej herbaty w godzinach wieczornych może powodować problemy z zasypianiem i zaburzać naturalny rytm snu.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią z zasady mogą pić herbatę, ale niezbyt mocną i w niewielkiej ilości (1-2 filiżanki dziennie).

Niektóre ciężkie choroby, na przykład metaboliczne lub układu krążenia, uniemożliwiają spożywanie herbaty czy kawy.

W razie wątpliwości polecamy skonsultować się ze swoim lekarzem.

Ciekawostki na temat herbaty czarnej

Herbata zajmuje drugie miejsce na liście najczęściej pijanych płynów na kuli ziemskiej. Pozycja pierwsza w tym rankingu przypada oczywiście czystej wodzie.

Zbiory herbaty na świecie przynoszą łącznie przeszło 5 tys. ton surowca rocznie.

Wśród mieszkańców Europy najwięcej czarnej herbaty piją Irlandczycy. Polacy zajmują pod tym względem wysokie, bo czwarte miejsce.

Kiedy herbata pojawiła się w Anglii, to można było ją kupić wyłącznie w aptece.

Zdecydowana większość Brytyjczyków (98%) dodaje do herbaty mleko.

W niektórych rejonach świata, na przykład w Birmie, herbatę nie tylko się pije, ale także zjada w postaci kiszonki.

Madras to słynne indyjskie miasto herbaty, które często pojawia się w krzyżówkach.

Mocna czarna herbata stosowana regularnie jako płukanka do włosów, przyciemnia je, nadaje kasztanowego połysku fryzurze i działa antyseptycznie na skórę głowy.

Ile kosztuje najlepsza czarna herbata? Cena listków z legendarnych chińskich krzewów Da Hong Pao wynosi ponad milion dolarów za kilogram. Przypisuje się im niepotwierdzone naukowo właściwości lecznicze.

Najstarsze znane drzewko herbaciane ma ponad 3200 lat.

Kiper herbaciany to osoba, która wie niemal wszystko o herbacie i zawodowo zajmuje się jej degustowaniem.

W sklepie qboxed.com znajdziecie unikatowe kompozycje starannie wyselekcjonowanych czarnych herbat, takich jak Pomarańczowy Ninja, Słodkie Lenistwo, Pyszne Zjawisko, Maliny z Lawendą, Truflowa Perła lub Szafranowy Sen.

Tags: